Şema Terapi

Şema nedir?

Şema, erken dönemde oluşan ve hayat boyu kendini tekrar eden düşünce, duygu ve ilişki kalıplarına verilen addır. “Neden hep aynı tür ilişkilere giriyorum?”, “Neden bir şey iyi giderken bozulacağını düşünüyorum?” gibi soruların arkasında çoğu zaman bu kalıplar bulunur.

Şema Terapi, bu kalıpların hangi ihtiyaçtan doğduğunu anlamaya ve bugünkü hayatta nasıl işlediğini görünür kılmaya çalışır. Amaç geçmişi değiştirmek değil; geçmişte işe yaramış olan ama bugün zorlayan bir baş etme biçimini esnetmektir.

Hangi durumlarda uygun olabilir?

• Farklı ilişkilerde tekrar eden benzer örüntüler
• Uzun süredir devam eden ve kaynağı belirsiz görünen huzursuzluk
• Kendine yönelik sert, eleştirel bir iç ses
• Terk edilme, yetersizlik, kusurluluk gibi tekrarlayan temalar
• Duyguları fark etmekte ya da ifade etmekte zorlanma
• Kısa süreli çalışmalardan sonuç alınamamış olması

Şema Terapi genellikle daha uzun soluklu bir çalışmadır. Belirli bir duruma odaklı, kısa süreli bir destek arıyorsanız başka bir yaklaşım daha uygun olabilir. Bunu ilk görüşmelerde birlikte değerlendiririz.

Görüşmelerde ne yapılır?

Süreç, tekrar eden kalıpların haritasını çıkarmakla başlar. Hangi durumlarda hangi kalıbın devreye girdiğini, o anda ne hissettiğinizi ve nasıl davrandığınızı birlikte izleriz. Bu fark ediş, değişimin ilk adımıdır.

İlerleyen aşamada bilişsel çalışmaların yanı sıra yaşantısal tekniklerden de yararlanılır. Amaç, kalıbı yalnızca zihinsel olarak anlamak değil, duygusal düzeyde de farklı bir deneyim yaşayabilmektir.

• Çalışma, geçmişi suçlamak üzerine kurulu değildir.
• Kalıpların hangi ihtiyaçtan doğduğu anlaşılmaya çalışılır.
• Görüşme dışında da fark etme pratikleri gündeme gelebilir.
• İlerleme aşamalıdır; kalıplar uzun sürede oluşmuştur, esnemeleri de zaman alır.